Kontraobavještajna služba (KOS) JNA! Zadatak KOS-a i načelnici.

Kontraobavještajna služba (slov. Kontraobveščevalna služba, mak. Контраразузнавачка служба; akr. KOS), vojna obavještajna služba Druge Jugoslavije, odnosno obavještajna služba JNA, koja je službeno djelovala od 1946. do 1992.

Kontraobavještajstvo, u najširem smislu označava sve aktivnosti koje za cilj imaju spriječavanje ili suzbijanje tuđih obavještajnih aktivnosti, a u novije vrijeme i terorizma. U užem smislu se pod time podrazumijevaju aktivnosti usmjerene protiv nelegalnih ili tajnih obavještajnih operacija, odnosno špijunaže; tada se koristi izraz kontrašpijunaža. Kontraobavještajnom aktivnošću se gotovo u pravilu bave sve države, a neke od njih u tu svrhu koriste i posebne organizacije poznate pod nazivom kontraobavještajna služba (odnosno “protuobavještajna služba”). Pored unutarnjih protuobavještajnih službi (koje su po pravilu u ministarstvima unutarnjih djela ili su neovisne agencije), postoje i vanjske protuobavještajne službe (što je historijski novijeg datuma, u svrhu suzbijanja špijunaže i terorizma van granica zemlje).

Nakon donošenja Ustava Federativne Narodne Republike Jugoslavije (FNRJ), 31.1. 1946. godine, reorganizirane su sigurnosno-obavještajne službe. U martu 1946. od Prvog i Drugog odsjeka Ozne formirane su pri Ministarstvu unutarnjih poslova Uprava državne bezbjednosti, dok se od Trećeg odsjeka Ozne pri Ministarstvu narodne obrane formira Kontraobavještajna služba Jugoslavenske armije (KOS). Prema zapovijedi Vrhovnog komandanta od 14. septembra 1955. godine KOS se preformirao u Službu bezbjednosti Jugoslavenske narodne armije (JNA). Istovremeno su formirane i jedinice vojne policije, a KOS je preimenovan u OB – Organ bezbednosti.

Načelnici KOS-a:
Jefto Šašić (1945–63)
Ivan Mišković (1963–71)
Stjepan Domankušić (1971–74)
Dane Čuić (1974–79)
Branislav Joksović (1979–80)
Jere Grubišić (1980–86)
Ilija Ćeranić (1986–89)
Marko Negovanović (1989–91)
Aleksandar Vasiljević (1991–92)

Leave a Reply

Your email address will not be published.